06-08-30 eindelevengesprek

Het heet echt zo.
Het gesprek waarin een specialist je meedeelt dat je finish in zicht is, heet een eindelevengesprek.

Het wordt ook wel een slechtnieuwsgesprek genoemd, hoewel dat meer voor ontslagen in het bedrijfsleven wordt gebruikt. Voor niemand een lollige aangelegenheid, zo'n eindelevenslechtnieuwsgesprek. Voor zender noch ontvanger.

Huub's beste vriend Axel kreeg begin augustus 2000 het onverwachte vonnis te horen en voor ze van de overdondering konden bekomen, moesten hij en zijn vrouw het vertrek al verlaten. Want de volgende patiënt stond voor de deur.

Ons vertelden Axel en zijn vrouw het slechte nieuws enkele dagen later. We waren uitgenodigd voor een etentje in een restaurantje middenin de bossen en gingen er nietsvermoedend heen. Er brandde een haardvuur, buiten ruisten de donkere bomen, binnen was het behaaglijk en stil.
Alleen wij vieren dus, en alle rust om het verschrikkelijke nieuws dat Axel ongeneeslijk ziek was, tot ons door te laten dringen. Het glas te heffen op het leven en de vriendschap. Het verdriet en de onmacht te verkennen. Een avond die ik niet snel zal vergeten.

Huub was er ontdaan van. Niet alleen omdat hij zijn vriend ging verliezen, maar ook om de manier waarop Axel het nieuws te horen had gekregen. Hij wijdde er een korte scherpe column aan in zijn krant. Daarop kwamen zoveel reacties, dat besloten werd het onderwerp dieper uit te graven. Huub sprak met specialisten en huisartsen en zag dat het ook voor hen een delicaat onderwerp was. Waaraan te weinig aandacht werd besteed, terwijl ook artsen daar behoefte aan hebben. Maar trainingen zijn duur.
Een verpleegster vertelde hem dat artsen vaak gebruikmaken van de 'hang yourself'-methode. Je vraagt de patiënt: Hoe vindt u zelf dat het gaat? Waarop de patiënt meestal zal toegeven dat het niet echt jofel gaat en de specialist dat alleen nog maar heel erg hoeft te bevestigen.
Enfin, Huub zette zich aan het schrijven van het artikel.

Korte tijd later zou hij zich zelf in precies dezelfde situatie bevinden.

The New York Times berichtte begin dit jaar, dat Amerikaanse artsen nu standaard een training krijgen voor dergelijke gesprekken. In de NCRV-serie Dokument is onlangs ook aandacht besteed aan de manier waarop artsen en patiënten (of hun naasten) met elkaar om kunnen - en zouden moeten - gaan in dergelijke kwetsbare situaties. Op de Dokument-site zegt Joep Douma, internist-oncoloog, er zinnige dingen over.