Het ga u allen goed - dat het leven u mag brengen wat u ervan verwacht.

Alma Oostenwint

Een hele tijd later smaakte ik het bijzondere voorrecht, een privé-rondleiding te krijgen door de zorgvuldig afgesloten kunstcollectie van een Amerikaans instituut voor sex en gender research. Ik keek mijn ogen uit. Een miljoenencollectie met grote namen als Picasso, Klee, en allemaal, stuk voor stuk, seksueel getinte werken. Sommige kon je met de beste wil geen soft porno of licht erotisch meer noemen.

En, bezit jij zelf ook erotische kunst? vroeg ik aan de vriend die me rondleidde. Nee, helaas niet. Wel wat reproducties, maar geen echte werken. Moeilijk aan te komen en onbetaalbaar. Dus beloofde ik hem als troost mijn echte Onvervalste Oosterse Softporno. Dat leek me een mooi voorzichtig beginnetje voor een privé-verzameling.

Hij was er reuze blij mee. Achterhaalde de maker, ik ben helaas de e-mail kwijt waarin de naam stond. Geen kleine jongen. Ook vertelde hij me het getaxeerde bedrag. Goeiegenade.

Hij hoort er nu helemaal bij, daar.
Maar gelukkig heb ik het lijstje nog.

In de eerste stukken, geschreven in de eerste maanden na Huub's dood, kon ik me nog goed verplaatsen. Wat ik toen had opgeschreven stond me nog levendig voor de geest. Het kostte me geen moeite, dat wat ik had opgeschreven terug te halen.

Maar hoe meer van die aantekeningen ik doorlas en testte op bruikbaarheid voor deze website, des te vaker bekroop me de gedachte dat ik nu vond dat ik toen wel erg lang bleef hangen in het gevoel van verlies. Wat een gejeremieer, dacht ik op een bepaald moment zelfs hardop.

Waarmee ik maar wil zeggen, dat het niet zo vreemd is dat mensen om de rouwende heen zich na bepaalde tijd erg moeilijk kunnen verplaatsen in de gevoelens van de ander. Zelfs ik kon dat bij mezelf niet meer.

Wat twee dingen wil zeggen. Hoe eenzaam je bent als jij nog achter het gesloten gordijn van verdriet woont en mensen je huis voorbijlopen. Niet meer bij machte of bereid een blik naar binnen te werpen. Maar ook dat het mogelijk is dat het gordijn op zeker moment uit zichzelf opengaat. Dat je het ook zelf weer open kunt doen.

Niets pijnlijker en meer ontwrichtend dan vechten met verlies.

Eerst de Calypso plat -

en toen kwam de dominee z'n gat -

en straks gaat HEEL centraal tegen de vlakte!
Sóówéé.

En hoe moet het nu met Rotterdam nu ook de tekst van Ehrmann pleite is? Dat wordt geheid een zootje.

Ik zag op het nieuws dat de letters 'NAAR DE TREINEN' worden overgeplaatst naar het noodstation. Hang Ehrmann er dan maar onder:

Wees kalm temidden van het lawaai en de haast
en bedenk, welke vrede er in stilte kan heersen.

Herinneringen aan mijn hut. Groep zeven is wat bij ons de vijfde klas heette. Ik was net zo oud als Ayan toen ik in het bos onder een reus van een beukenboom een tamelijk grote holte ontdekte tussen de wortels. Het kostte tijd, maar het bleek mogelijk die holte groter te maken met een conservenblik als schep. Groot genoeg om in te zitten. Middagenlang fietste ik na school naar het bos en werkte me in het zweet. En het lukte. Half onder en half naast de boom had ik een eigen ruimte gemaakt, waar ik droog zat en waar ik vanaf het brede bospas niet zichtbaar was. Ik krijg weer hutwee als ik eraan denk. Op de grond had ik een zeil gelegd en er was ook een soort kastje van plankjes die ik tussen de wortels had geklemd. Ik bewaarde er spullen in blikken, zodat ze niet nat werden. De blikken gingen wel een beetje roesten.
Daar in die hut heb ik op een middag dezelfde ontdekking gedaan als Ayan. In de grote wereld kan iets alleen van jou zijn. En nog mooier: ik kon in die hut elke Alma zijn die ik wilde. Als het koud was en ik mijn kaarsje aan moest steken, was de hut een kasteel. Als het warm was en er heel veel rode bosmieren kropen en in mijn billen beten, was de hut een gevangenis. Maar ik redde me overal uit.

Ik was een keer bij een bijeenkomst waar ook een jongen van een jaar of elf rondliep. Hij wilde zijn moeder almaar vertellen over een hut die hij had gemaakt, hij was er vol van. Maar zijn moeder had het even te druk met andere dingen en andere mensen.
Dan heb je aan mij een goeie, want ik hoef het woord hut maar te horen en ik wil er ogenblikkelijk alles, maar dan ook alles over weten. Het is niet alleen mijn hut, ik maak hem met mijn twee vrienden, zei hij met nadruk. Hij begon aan een huttencollege, maar woorden waren niet goed genoeg. Heb je papier, vroeg hij. En toen tekende hij het voor mij, terwijl hij vertelde.

Hij begon linksboven, met een tekening van de hut. Er is een boom omgewaaid en die hangt tegen een andere boom en daardoor is een best grote holte ontstaan. Die hebben ze dichtgemaakt met losse dikke takken en de wand is opgevuld met kleinere takken overdwars en daarna met bladeren (die ruiken heel lekker). De opening zit van het pad af, dus het kan niet opvallen.

Toen vertelde hij, hoe je bij de hut kunt komen. Hij begon aan een kaartje, in het midden. Maar die tekening van de hut die hij eerst had gemaakt, vond hij niet duidelijk genoeg, dus in het midden tekende hij nog een keer een nettere impressie. En die kaart vond hij blijkbaar ook niet gedetailleerd genoeg, dus kreeg ik onderaan de hele situatie nog eens te zien, nu vanaf een hoger perspectief. Zodat ik ook kan weten waar ze wonen alledrie.
Ik vroeg of ze onderling een soort werkverdeling hebben. Nee, zei hij. Ik weet eigenlijk niet precies hoe dat gaat, dat kan ik niet zeggen. Het gaat om en om, als we in de hut zitten, zien we steeds iets dat beter kan en dan doen we het gewoon steeds.

Bij de laatste gemeenteraadsverkiezingen heb ik net zolang doorgezet (doorgedramd - ook goed) tot we in het coalitieakkoord hebben opgenomen dat er meer plekken voor kinderen bewust moeten worden vrijgehouden en ingericht. Plekken waar vrij gespeeld kan worden. Dus weg met de wipkippen. Bosjes, bomen, veldjes, kleine hondenpoeploze vrijstaten. Ik kan het niet bewijzen, maar ik denk dat wij het enige bestuursakkoord hebben met het woord hut erin.

Ik heb medestanders. Beter gezegd: ik ben medestander van.

Voor wie tijd heeft meer te lezen biedt dit college, Dutch Dressing, van Jan Westra (maart 2006) interessante achtergrondinformatie. Henk Hofland komt erin voor, met zijn oproep "Bouw een hut!", maar ook de architect Jan Jans, bij wie wij vroeger zondags op bezoek gingen en tegen wie we oom zeiden en die mij met zijn passie voor volkskunst en volkscultuur blijvend heeft besmet.

Maar wie gewoon trek heeft gekregen in meer huttennieuws, kan te allen tijde bij Bieslog terecht.

Mag niet van de politiek.

Wat nou politiek.

Het heet toch niet voor niets een volkslied.

De tweede, 'Op hoog bevel van elders', gaat over Kinderen en het Kamp Vught in de periode van 1943 - 1949. Die tweede lesbrief bevat een hoofdstuk over kinderen van foute ouders.

Eerder was ik negatief-kritisch over de officiële website van monument kamp Vught. Daar wordt de periode waarin het kamp werd gebruikt als opslagplaats voor vele 'foute' Nederlanders afgedaan met twee zinnen, die bovendien de werkelijkheid nogal geweld aandoen.

Ik ben blij te mogen constateren dat de lesbrief aanzienlijk genuanceerder is. Beschreven wordt hoe de regering handelde, hoe de verzetsgroepen handelden, hoe de regelgeving was. Maar die tekst is doorsneden met persoonlijke getuigenissen (met bronvermelding) die onverbloemd laten zien hoe scheef er vaak werd gehandeld en hoe chaotisch die periode was.

Er wordt daarnaast uitgebreid stilgestaan bij de ervaringen van kinderen van gedetineerden, soms zelf ook gevangengenomen.

Een aanrader, deze lesbrief. Het ware te wensen dat monument kamp Vught diezelfde genuanceerdheid doorvoerde op haar website. Daar wordt die zeker niet slechter van.